R2D2

หนังสือดี เจาะ competency อย่างลึกซึ้ง ธันวาคม 17, 2010

และแล้วก็ถึงวันที่หนังสือของเราจะพิมพ์เป็นเล่มเสียที

และแล้วก็ถึงวันที่หนังสือเล่มแรกซึ่งเราบรรจงเขียน พิมพ์เสร็จเป็นรูปเล่มเสียที   ใช้เวลากับการค้นคว้าอยู่นาน ผสมเข้ากับประสบการณ์ทำงานด้านนี้และปรับปรุงเครื่องมือการประเมินสมรรถนะจนพอจะมั่นใจได้ว่าอะไรใช้ได้บ้าง  แล้วที่ใช้ไม่ได้น่ะ ทำไมใช้ไม่ได้   ที่เราเลือกเขียนเรื่องนี้เป็นเล่มแรกเพราะรู้ว่า competency ไม่ใช่แฟชั่นชั่วครั้งคราว หรือเป็นลูกเล่นทางการบริหารงานบุคคล หากแต่เป็นข้อเท็จจริงของมนุษย์ที่ผ่านการศึกษาและปรับปรุงกันมาจนมีความชัดเจนแจ่มแจ้งแล้ว  ในเมื่อของจริงมีความลึก การนำมาใช้อย่างปราศจากความเข้าใจอย่างลึกซึ้งน่าจะนำพาไปในทิศทางที่ไม่เข้าที  ทำไมไม่ลอกอ่านคำนำของหนังสือดูก่อนล่ะ  แล้วก็เชิญอุดหนุนหนังสือที่ร้าน SE-ED ด้วยนะ

..

คำนำ

ในการเรียบเรียงหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนตั้งต้นจากการทบทวนวรรณกรรม ตำรา และผลงานวิจัยของบรรดาปรมาจารย์ที่จัดเป็น “ต้นตำรับ” ของแนวคิดด้านสมรรถนะอันอาจถือได้ว่าเป็นต้นแบบชั้นครูในระดับสากล จากนั้นจึงนำเสนอผลงานจากประสบการณ์ศึกษาวิจัยต่อยอดและประสบการณ์ในการให้คำปรึกษาเรื่องการนำระบบสมรรถนะไปใช้ในองค์กรและหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนของคณะผู้เขียนซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งและที่ปรึกษาของบริษัท ซิกเนเจอร์ โซลูชั่นส์ จำกัด (Signature Solutions Limited)  เพื่อให้มีทั้งมิติเชิงวิชาการเบื้องลึก และมิติเชิงปฏิบัติจากการนำไปใช้จริงในบริบทของสังคมไทย  เนื่องจากเห็นว่า ปัจจุบันมีองค์กรและหน่วยงานในเมืองไทยจำนวนมากที่ได้หันมายึดระบบสมรรถนะเป็นแก่นแกนของการบริหารงานบุคคลทั้งที่ผู้ปฏิบัติยังคงไม่กระจ่างแจ้งในสาระ วิธีการ และขั้นตอนต่างๆ อีกทั้งผู้คนในองค์กรก็ยังขาดความชัดเจนเกี่ยวกับเรื่องนี้อันอาจนำไปสู่การขาดความเชื่อมั่นและความเสื่อมถอยของระบบสมรรถนะในที่สุด  อีกทั้งในท้องตลาดเองก็มีหนังสือภาคภาษาไทยที่ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงได้น้อยเต็มที เราจึงเชื่อว่าผลการศึกษาและประสบการณ์ทำงานของเราจะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานและองค์กรทั้งหลายที่ใช้ระบบสมรรถนะอยู่ในปัจจุบัน หรือกำลังจะพิจารณานำไปใช้

ในฐานะที่ปรึกษาทางด้านการบริหารองค์กรและงานทรัพยากรมนุษย์ เราต้องทำงานเกี่ยวข้องกับแนวคิดและเครื่องมือต่างๆทางด้านการบริหารจำนวนมาก  “Competency” หรือ “สมรรถนะ” นี้เป็นหัวข้อที่เราทำด้วยความรักและภาคภูมิใจ เราได้ศึกษาค้นคว้าอย่างต่อเนื่องเพื่อพัฒนาเครื่องมือทางด้านสมรรถนะที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพยิ่งๆขึ้น   เราพบว่า Competency ต่างจากเครื่องมืออื่นๆซึ่งหลายอย่างเป็นเพียงเครื่องมืออันฉาบฉวยตามสมัยนิยม แต่ Competency ตามแนวทางที่เราศึกษานี้มิได้ตั้งอยู่บนหลักคิดง่ายๆ ที่มีผู้อุปโลกน์ขึ้นและนำมาอธิบายให้ดูขรึมขลังเล่น  หากแต่เป็น “ของจริง” ที่มีพื้นฐานมาจากการศึกษาพฤติกรรมธรรมชาติของมนุษย์ ซึ่งเมื่อยิ่งลงลึกศึกษาเพียงใดก็ยิ่งเห็นความลึกซึ้งเบื้องหลังแนวคิดทฤษฎีและวิธีการอันชวนให้ค้นคว้าอย่างต่อเนื่องไม่รู้เบื่อ  จากนั้นเมื่อนำมาใช้ ผลที่ได้มาใช้ก็เกิดเป็นผลงานที่ก่อประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมแก่องค์กร ตลอดจนใช้สร้างคนได้อย่างน่าอัศจรรย์ยิ่ง  ด้วยความซาบซึ้งนี้ เราจึงเลือกที่จะเขียนหัวข้อนี้เป็นการเฉพาะ เพื่อถ่ายทอดให้ผู้อ่านได้เห็นความงดงามของ “Competency” เช่นเดียวกับที่เราได้ประจักษ์มาแล้ว

ทุกวันนี้ องค์กรและหน่วยงานจำนวนมากได้ก้าวเดินไปบนหนทางของระบบสมรรถนะแล้ว  หลายแห่งกำลังลองผิดลองถูก หลายแห่งกำลังปรับแก้สิ่งที่ได้ดำเนินการไปแล้ว  และอีกบางแห่งเริ่มท้อ เสื่อมศรัทธาในระบบสมรรถนะ เราหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นเพื่อนร่วมทางที่ช่วยนำพาท่านทั้งหลายไปสู่การก้าวเดินที่ประสบผลสำเร็จและเป็นสุขเป็นประโยชน์มากขึ้นโดยไม่จำต้องเผชิญกับความยุ่งยาก สับสนลังเลใจอันเนื่องมาจากการเดินหลงทาง

เนื้อหาในหนังสือฉบับนี้ครอบคลุม 6 หัวข้อพื้นฐานที่อาจตอบคำถามของผู้ใช้ระบบสมรรถนะ ในบทแรก เราย้อนรำลึกประวัติศาสตร์อันเป็นที่มาของแนวความคิดเรื่องสมรรถนะและปรมาจารย์ผู้เป็นต้นคิด รวมทั้งเล่าความสัมพันธ์เชื่อมโยงระหว่าง “ภูเขาน้ำแข็ง” กับสมรรถนะว่าเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกันได้อย่างไร   และสมรรถนะตอบโจทย์ของสังคมได้อย่างไรจึงยืนยงข้ามศตวรรษมาได้จนบัดนี้

ในบทที่สอง กล่าวถึงกระแสแนวคิดและพัฒนาการเรื่องสมรรถนะในนานาประเทศ เพื่อให้เห็นว่าในระดับโลกและในระดับชาติ แนวคิดดังกล่าวได้ถูกตีความและนำไปใช้อย่างไร

บทที่ 3 4 และ 5  เป็นเรื่องของการนำสมรรถนะไปใช้จริง โดยเชื่อมโยงทั้งรากฐานทฤษฎี แนวปฏิบัติ และขั้นตอนการนำไปใช้ นับแต่การจัดทำต้นแบบสมรรถนะ การประเมิน และการพัฒนาสมรรถนะ  โดยอิงแนวทางที่นำไปปฏิบัติแล้วได้ผลอย่างเป็นรูปธรรมมาแล้วทั่วโลกรวมทั้งจากประสบการณ์ของเรา หัวข้อทั้งสามนี้มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดในทางปฏิบัติ แต่เราได้แยกเขียนเป็นรายหัวเรื่องเนื่องจากแต่ละเรื่องต่างก็มีรายละเอียดที่ควรแก่การขยายความและให้ความสำคัญ

ส่วนบทส่งท้ายเป็นการรวบรวมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยอันพึงสังวรณ์ เพื่อตรวจสอบว่าระบบสมรรถนะที่ท่านใช้อยู่นั้น ก้าวมาถูกทางแล้วหรือสมควรปรับปรุงอย่างไร

คณะผู้เขียนหนังสือเล่มนี้เชื่อว่า สมรรถนะเป็น “เหล้าใหม่ในขวดใหม่” กล่าวคือ เป็นนวัตกรรมใหม่ในแวดวงการบริหารจัดการและพัฒนาทรัพยากรบุคคลอย่างแท้จริง การจะนำสมรรถนะไปใช้ให้ได้ผลจึงต้องใช้อย่างรู้จริง หาไม่แล้วสมรรถนะในระบบบริหารทรัพยากรบุคคล โดยเฉพาะในแบบประเมินผลงานของพนักงานก็จะไม่ต่างจากเกณฑ์ประเมินเชิงนามธรรมต่างๆ (อาทิ เกณฑ์ประเมินเรื่องคุณภาพงาน อุปนิสัย ความขยัน ประหยัด อดทน  ฯลฯ) ที่ปรากฏในแบบประเมินผลงานแบบเดิม และถูกใช้ประเมินตามอำเภอใจของผู้ประเมินดังที่ปฏิบัติกันมาแต่เดิม ดังนั้น การจะวัดว่าระบบสมรรถนะใดจะใช้ได้จริงและส่งผลต่อการพัฒนาองค์กรหรือไม่ เพียงดูที่วิธีการประเมินก็มองออกว่าระบบจะไปรอดหรือไม่ในองค์กรนั้น

ความปรารถนาในท้ายที่สุดของเราก็คือ หวังให้หนังสือเล่มนี้เป็นกุญแจช่วยไขนำไปสู่วิถีทางอันละเอียดลึกซึ้งในการสร้างและพัฒนาคนให้ถึงพร้อมทั้งความสามารถ ศักยภาพ ตลอดจนคุณลักษณะดีงามทั้งปวงตามที่หน่วยงานและองค์กรมุ่งหวัง เรายังเห็นด้วยว่าองค์กรทั้งหลายที่ได้สร้างคนด้วยวิธีการตามแนวทางนี้ต่างก็ได้ร่วมกันสร้างคุณูปการอันสำคัญประการหนึ่งที่เกินกว่าขอบเขตของหน่วยงานและองค์กรของตน กล่าวคือได้ช่วยสร้างและพัฒนาคนให้มีคุณภาพเพื่อร่วมเป็นกำลังในการพัฒนาสังคมและประเทศชาติด้วยอีกทางหนึ่ง

_______________________________________

จะช้าอยู่ไย  อ่านในเล่มจะไม่ดีกว่าหรือ ..อิ อิ

r2d2